FESHİN SON ÇARE OLARAK DÜŞÜNÜLMESİ VE İŞE İADE
YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2004/27003 Karar No: 2004/27998 Tarihi: 16.12.2004
- İŞGÜCÜ FAZLALIĞININ İŞLETMEYİ ETKİLEYEN OBJEKTİF NEDENLERLE ORTAYA ÇIKMIŞ OLMASI
- İŞLETMESEL KARARLAR SONUCU FESHİN ZORUNLU HALE GELMİŞ OLMASININ GEREKMESİ
- İŞLETMESEL KARARLA ULAŞILMAK İSTENEN HEDEFE FESİHTEN BAŞKA BİR YOLLA ULAŞILMASININ MÜMKÜN OLMASI
- FESİN SON ÇARE OLARAK DÜŞÜNÜLMEMESİ
- GEÇERSİZ FESİH
ÖZETİ : İşletmeyi veya işyerini etkileyen objektif nedenlerle ortaya çıkan işgücü fazlalığı sonucunda, işçinin işyerinde çalışma olanağı ortadan kalkmış ise fesih için geçerli bir sebebin varlığından söz edilir. İşveren amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu işletmesel kararlar alabilir. Ancak, işletmesel karar sonucunda, tedbir olarak düşünülen feshin zorunlu hale gelmiş olması gerekir. Başka bir anlatımla işverenin fesih konusunda keyfi kararları yargı denetimine tabidir.
Öte yandan, işletmesel kararla varılmak istenen hedefe fesihten başka bir yolla ulaşmak mümkün ise fesih için geçerli bir nedenden söz edilemez. Fazla çalışmalar kaldırılarak, işçinin rızası ile esnek çalışma biçimleri getirilerek, işçiyi başka işte çalıştırarak ya da meslek içi eğitime tabi tutarak amaca ulaşma olanağı var iken feshe başvurulmaması gerekir. Kısaca, “fesih son çare olmalıdır” (ultima ratio) ilkesi gözetilmelidir.
4857 sayılı İş Kanununun 20/2. maddesine göre feshin geçerli bir nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşveren, işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirin feshi zorunlu kıldığını kanıtlamalıdır.
