Belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesi
MADDE 11 – İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir.
Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.
SORU;
İşçinin Sözleşmesini Belirli Süreli 01/01/2005-01/01/2006 Tarihleri arası yaptık ve 1 Yılını Doldurmuş oldu Sözleşme süresi bitmiş oluyor Sözleşme Belirli olduğu için İhbar Tazminatı Ödenmiyor Peki KIDEM Tazminatı ödenir mi? Çünkü işçi 1 Yılını dolduruyor
**Esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar**
Bu cümleye göre İşçiye Belirli süreli iş sözleşmesi yaptık 8 Aylık İşçinin İŞ sözleşmesi bitti iş akdi fesh edildi. Aynı İşçiyi 4 ay veya 2 sene sonra işe tekrar aldık ve Sözleşmeyi yine Belirli süreli yaptık örnek 10 ay Bu ikinci yapılan sözleşme Madde 11 göre 2.Kez yapılmış oldu fakat işçi aradaki 4 ay veya 2 yılı başka bir işyerinde çalışarak geçirdi tekrar daha önceki işyerine döndü şimdi Bu 2.kez yapılan sözleşme Belirsiz mi oluyor ?
CEVAP:
Sorunuz 1. kısmını Madde 12 de bulmak mümkün. Bu maddeyi yorumlarsak kısaca Belirsiz süreli iş sözleşmesine tabi işçi ile Belirli süreli iş sözleşmesine tabi işçi arasında ayrım yapılamayacağını söylüyor.
MADDE 12. – Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçi ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkça salt iş sözleşmesinin süreli olmasından dolayı belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan emsal işçiye göre farklı işleme tâbi tutulamaz.
Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçiye belirli bir zaman ölçüt alınarak ödenecek ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatler işçinin çalıştığı süreye orantılı olarak verilir. Herhangi bir çalışma şartından yararlanmak için aynı işyeri veya işletmede geçirilen kıdem arandığında belirli süreli iş sözleşmesine göre çalışan işçi için farklı kıdem uygulanmasını haklı gösteren bir neden olmadıkça belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışan emsal işçi hakkında esas alınan kıdem uygulanır.
Emsal işçi işyerinde aynı veya benzeri işte belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçidir. İşyerinde böyle bir işçi bulunmadığı takdirde o işkolunda şartlara uygun bir işyerinde aynı veya benzer işi üstlenen belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçi dikkate alınır.
2. kısımdaki sorunuzun cevabı zaten içinde saklı
Esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar
zincirlemeden kasıt devamı niteliğinde olmasıdır. Şöyle ki halkalar(çalışılan süre) ayrı ayrı olsa zinciri oluşturmaz sadece halka olarak kalır. Aradan geçen sürenin toleransı yani kabul edilebilir olma süresini bilmem ama sizin konu ettiğiniz durum , Belirli iş sözleşmesine girer..
Bu konudaki örnek Yargıtay kararını inceleyebilirsiniz.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No.: 2002/20581 Karar No.: 2003/6120 Tarih: 11.4.2003
Özü : BELİRLİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİNİN BELİRSİZ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİNE DÖNÜŞMESİ İÇİN, BİRDEN ÇOK KEZ YENİLENMİŞ OLMASI GEREKİR. ANCAK, GENEL MÜDÜRÜN İŞ SÖZLEŞMESİ; GEREK KENDİSİNİN KONUMU VE GEREKSE İŞİN NİTELİĞİ KARŞISINDA, KAÇ KEZ YENİLENMİŞ OLURSA OLSUN, BELİRSİZ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİNE DÖNÜŞMEZ VE İHBAR TAZMİNATININ ÖDENMESİ GEREKMEZ. ÖTE YANDAN, SÖZLEŞMENİN AYNI SÜRE İLE YENİLENDİĞİ ANCAK BU SÜRE BİTİMİNDEN ÖNCE AKDİN DAVALI TARAFINDAN FESHEDİLDİĞİ ANLAŞILMAKTADIR. TARAFLAR ARASINDAKİ SÖZLEŞMENİN 8/B MADDESİNDE CEZAİ ŞARTTAN SÖZ EDİLMİŞ OLUP, DAVALININ “HER NE SEBEPLE OLURSA OLSUN” SÖZLEŞMEYİ FESHETMESİ HALİNDE CEZAİ ŞART ÖDEYECEĞİ BELİRTİLMİŞTİR. BÖYLE OLUNCA ANILAN MADDEYE GÖRE BORÇLAR KANUNUNUN 16L/SON MADDELERİ DE DİKKATE ALINARAK CEZAİ ŞARTA KARAR VERMEK GEREKİRKEN REDDİ HATALI OLMUŞTUR.
DAVA :
Davacı, sözleşme, kıdem ve ihbar tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR :
1. Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itiraz-lan yerinde değildir.
2. Davacının davalı işyerinde genel müdür sıfatı ile 01.10.1994-01.10.1997 süreli üç yıllık hizmet akdi üe çalışmaya başladığı sözleşmenin 7. maddesi uyarınca aynı süre ve şartlarla yenilendiği ancak aradan 20 gün geçtikten sonra işverenin tek taraflı davranışları sonucu feshedildiği anlaşılmaktadır. Davacının konumu itibarıyla birbirini izleyen belirli süreli sözleşmelerle çalışması mümkündür. Gerek genel müdür oluşu gerek işin mahiyeti karşısında mahkemenin kabul ettiği şekilde belirli süreli hizmet akdi ile çalışmadığı kabul edilmez. Öte yandan belirli süreli bir sözleşmenin belirsiz süreli hale dönüşebilmesi için Dairemizin yerleşik içtihatlarında da olduğu gibi birden çok kez yenilenmiş olması gerekir. Ancak bu genel müdür sözleşmesi kaç kez yenilenmiş olursa olsun belirsiz süreli sözleşmeye dönüşmez. Somut olayda da sözleşmenin belirsiz süreli olduğu kabul edilemeyeceğinden ihbar tazminatına hükmedilemez. 3. Yasalarda ifade edildiği gibi sözleşmenin aynı süre ile yenilendiği, ancak bu süre bitiminden önce akdin davalı tarafından feshedildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 8/b maddesinde cezai şarttan söz edilmiş olup, davalının “her ne sebeple olursa olsun” sözleşmeyi feshetmesi halinde cezai şart ödeyeceği belirtilmiştir. Böyle olunca anılan maddeye göre B. Kanununun 16l/son maddeleri de dikkate alınarak cezai şarta karar vermek gerekirken reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 11.04.2003 gününde oybirliğiyle karar verildi.
