Kooperatiflerde Tasfiye ve Tasfiye Memurları

Kooperatiflerde TASFİYE, TASFİYE MEMURLARI, TASFİYE İŞLEMLERİ


1-Kooperatifin dağılmasına yani feshine karar verilebilmesi için karar nisabı ne olmalıdır?

Kooperatifin feshine, karar vermede genel kurulda fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu gereklidir. ( KK.m 51/2 )
Bu kooperatiflerin dağılmasına karar vermek ( dağıtma=fesih etme) yeter sayısıdır. Bu konuda toplantı yeter sayısı ise yasada gösterilmemiştir. Anasözleşmeye bırakılmıştır (KK.m 45)
Genel kurulda dağılma kararı verilirse kooperatif tasfiye haline girer. ( TTK.m 439 “…. infisah eden şirket tasfiye haline girer.” )
Anasözleşme ile özel bir nisap belirlenmemişse, tasfiye halinde kooperatiflerin genel kurul toplantılarında nisap aranmaz. Kararlar oy çokluğu ile verilir. (KK.m 81/4 )
Kooperatif tasfiye haline girince organların vazife ve salahiyetleri, tasfiyenin yapılması için zaruri olan fakat mahiyetleri icabı tasfiye memurlarınca yapılamayan muamelelere inhisar eder. (TTK.m 440/1 )
Dolayısıyla kooperatif genel kurulu, yönetim ve denetim kurulu görevlerini kısıtlı da olsa gene de yürütürler. (Orhan Nuri Çevik 1985 s. 610-611 İsmail Doğan ay 1981 s. 1003-1005 )
Bu nedenle tasfiye işlemleri sürerken de Genel Kurulda Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu seçimlerinin yapılması gerekir

2-Tasfiye Ne Demektir ?.

Fesih etme: bozma kaldırma dağıtma
Fesh, fesih:
bozma bozulma dağıtma dağılma çözme
infisah:
Bozulma, dağılma münfesih dağılmış
Tasfiye:
arıtma
Dağılma ( İnfisah )
Kendiliğinden sona erme olup, ortaya çıktığı andan itibaren hüküm ifade eder. Dağıtma ise, o zamana kadar devam eden kooperatifin belli bir nedenle sona ermesidir. Yenilik doğurucu bir amaçla gerçekleştirmesi beklenir.
Bunun içindir ki, esasen dağılmış olan bir kooperatifin mahkemeden dağıtılması istenemez. Bu durumda “ kooperatifin dağılmış olduğunun tespiti ve tasfiye memuru tayini” yolunda bir dava açılabilir .

3- Kooperatifin dağılmasına (feshine) ve tasfiyeye Genel Kurul karar vermişse, Kooperatifler Kanununun 81. maddesindeki öteki koşulların gerçekleşmesiyle, kooperatif dağılmış sayılır mı? Kooperatifin dağılmasına (feshine) ve tasfiyeye Genel Kurul karar vermişse, Kooperatifler Kanununun md.81’ deki öteki koşulların gerçekleşmesiyle, kooperatif dağılmış sayılır.

Kooperatifin yönetim ve denetim kurulu mevcut olmazsa yahut genel kurul toplanamazsa, dağılma kararını mahkeme verir.
Bu konuda Kooperatifler Kanununun’da açık bir hüküm yoktur. Ancak Kooperatifler Kanunu md.81  bent 4 hükmünün, bu yoklukları kapsadığı söylenebilir.

Bu durumda da, md.81/4 ve md.98 aracılığı ile, Türk Ticaret Kanununun 435. maddesi uygulanabilir. Buna göre; “kanunen, lüzumlu organların biri mevcut olmaz yahut umumi heyet toplanamazsa;” ortaklardan birinin Bakanlığa başvurmasıyla, Bakanlık gerekli incelemeyi yapar. “Mahkemeden alacağı karar üzerine” kooperatif dağılır. (Kooperatifler Kanununun . Md.81/4)
Kooperatifin tescilinden sonraki pay sahiplerinin (ortakların) sayısı 7’den aşağı düşerse; bu durumda da dağılma kararını mahkeme verir.

Bunun için de, Kooperatifler Kanununun Md.81/4 ve TTK. Md.435 gereğince ortaklardan ya da kooperatif alacaklarından birinin Bakanlığa başvurması, yapılacak inceleme sonucuna göre Bakanlığın mahkemeye dağılma için istekte bulunması gerekir.
-Ancak, Bakanlığın bu incelemeleri sırasında, ortak sayısı yeniden 7’ye çıkabilir.Sorun kalmaz.Karar genel kurula kalır.

Bakanlık dağılma için mahkemeye başvurmuşsa; mahkeme de ortak sayısının 7 ‘ye çıkarılması için münasip bir müddet tayin eder ve buna rağmen durum düzeltilmezse, kooperatifin dağılmasına karar verir.(TTK. M.435)

4-Kooperatiflerin dağılma sebepleri nelerdir?
Kooperatif;
a) Anasözleşmede belirtilen süre  genel kurul kararı ile uzatılmadığı takdirde, (bunun için genel kuruldan fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu gereklidir)
b) Genel kurul kararı ile,
c) İflasın açılması ile,
d) Diğer bir kooperatifle birleşmesi veya devralınması suretiyle (bunun için genel kurulda fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu gereklidir),
e) Kanunlarda ön görülen diğer hallerde (ortak adedinin yasal kurucu ortak adedinden aşağı düşmesi ile kooperatif organlarının kurulamaması, kooperatifin çalışma konusu dışında veya amme kanunlarına karşı çalışma göstermesi, kooperatifin kanuni tanımı dışına çıkması ve kâr peşinde koşan bir ticari şirket hüviyetine girmesi, acze düşmesi gibi hallerde) Bakanlığın mahkemeden alacağı karar üzerine,
f) Üç yıl üst üste olağan genel kurulunu yapmaması halinde,
g) Amacına ulaşma imkanının bulunmadığının Bakanlıkça tespiti halinde mahkemeden alacağı kararla dağılır.

5-Mahkeme veya genel kurulca tasfiye memurları seçilmediği takdirde tasfiye işlerini kim yapar?
Mahkeme veya genel kurulca tasfiye memurları seçilmediği takdirde tasfiye işlerini yönetim kurulu yapar.

6-Ücret:

Tasfiye kurulu üyelerine, atamayı yapan merci tarafından tespit edilecek miktarda ücret ödenir.

7-Ticaret siciline bildirme zorunluluğu var mıdır?
İflasın dışında kooperatifin dağılması, yönetim kurulu veya denetçilerce ticaret siciline tescil ve en çok birer hafta ile üç defa ilan ettirilir. İlana kooperatif alacaklarının belgeleri ile beraber bir yıl içinde başvurmaları gereği yazılır. Bu sürenin başlangıcı üçüncü ilan tarihidir.

8-Tasfiye mamelekinin paylaştırılması konusunu açıklar mısınız?
Tasfiye halinde giren kooperatifin bütün borçları ödendikten ve ortak pay bedelleri geri verildikten sonra kalan mallar ortağı bulunduğu üst birliğe devredilir. Üst birliğe ortak değilse ortaklar arasında bölüştürülür. Paylaştırma, dağılma anında kayıtlı ortaklar veya hukuki halefleri arasında eşit olarak yapılır.

9-Tasfiye hali nedir?
Kooperatifin diğer bir kooperatifle birleşmesi hali hariç olmak üzere dağılan kooperatif tasfiye haline girer.Tasfiye haline giren kooperatif ortaklarla olan ilişkilerinde dahi tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini korur ve unvanını (Tasfiye Halinde) ibaresini eklemek suretiyle kullanmakta devam eder.

10-Tasfiye memurları azledilebilir mi?
Genel kurul kararı ile atanmış olan tasfiye memurları yahut bu görevi yapan yönetim kurulu üyesi, genel kurul tarafından her zaman azledilebilir ve yerlerine yenileri atanabilir.
Ortaklardan birinin isteği ile de mahkeme, haklı sebepler dolayısıyla tasfiye işlemini durdurabilir. Tasfiyeyi yürütmeye memur kimseleri azledebilir, yerlerine yenilerini atayabilir.

11-Tasfiye memurlarının aktifleri satma yetkisi var mıdır?
Genel kurul aksine karar vermedikçe tasfiye memurları kooperatifin aktiflerini pazarlık suretiyle de satabilirler. Aktiflerin toptan satılabilmesi için genel kurulun kararı gereklidir. Bu karar genel kurulun 2/3 çoğunluğu ile alınır.

12-Tasfiye memurları görevlerine başlar başlamaz ne yapmalıdır?
Tasfiye memurları görevlerine başlar başlamaz kooperatifin tasfiyesinin başlangıcındaki durumunu inceleyerek buna göre envanter defterleri ile bilançosunu düzenler ve genel kurulun onayına sunarlar. Tasfiye halinde genel kurul toplantılarında nisap aranmaz. Kararlar oy çokluğu ile verilir.

Tasfiye memurları, kooperatif yönetim kurulu ve denetçileri davet ederek kooperatifi mali durumunu gösteren bir envanter ile bir bilançoyu birlikte düzenler. Bu düzenleme işinde sözü edilen organ üyelerinden çalışmaya katılmayanları beklemek zorunda değildir.

Tasfiye memurları, lüzum görürlerse kooperatif mallarına değer biçmek için eksperlere başvurabilirler. Düzenlenen envanter ile bilanço tasfiye memurlarının huzurunda yönetim kurulu tarafından imzalanır. Envanter ve bilânçonun imzalanmasından sonra tasfiye memurları dağılma halinde bulunan kooperatifin envanterde yazılı bütün malları ile evrak ve defterlerine el koyar.

13-Tasfiye halinde kooperatifte alacaklıları davet ve koruma nasıl olmalıdır?
Alacaklı oldukları kooperatif defterleri veya diğer belgelerden anlaşılan ve ikametgahları bilinen şahıslara duyurma işlemi mahalli örf ve adetlerine göre, diğer alacaklılar ise Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan suretiyle kooperatifin dağılmasından haberdar edilerek alacaklarını beyana çağrılırlar.

Alacaklı oldukları belli olanlar beyanda bulunmazlarsa alacaklılarının tutarı notere verilir. Kooperatifin henüz vadesi dolmayan borçları ve ihtilaflı bulunan borçlarının karşılığı olan para notere verilir.

14-Tasfiyenin sonunda evrak ve defterler nerede ve kaç yıl saklanmalıdır?
Tasfiyenin sonunda evrak ve defterler on yıl saklanmak üzere notere verilir.

15-Kooperatifin unvanının ticaret sicilinden çıkarılması gerekir mi?
Tasfiyenin sona ermesi üzerine kooperatife ait unvanın ticaret sicilinden çıkarılması tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. Bu talep üzerine sicilden çıkarılma durumu tescil ve ilan ettirilir.

16-Tasfiye kurulunun sorumluluğu nedir?
Tasfiye kurulu üyeleri, tasfiye işlerinin bir an önce bitirilmesi için, çalışmakla yükümlüdür. Tasfiye kurulu üyeleri yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğunu taşır.
Tasfiye kurulu üyelerinin anasözleşmenin 71’inci maddesinin c fıkrasındaki niteliklere haiz olması şarttır. Bunlar hakkında 1163 Sayılı Kanun’ un 62’inci maddesi hükmü uygulanır.

17-Tasfiye halindeki kooperatif, tasfiye süresince olağan genel kurul toplantılarını yapmak zorunda mıdır?
Kooperatifler Kanununun 45.maddesi gereğince olağan genel kurul toplantısını yapmak zorundadırlar.

Digg This
Reddit This
Stumble Now!
Buzz This
Vote on DZone
Share on Facebook
Bookmark this on Delicious
Kick It on DotNetKicks.com
Shout it
Share on LinkedIn
Bookmark this on Technorati
Post on Twitter
Google Buzz (aka. Google Reader)