Yönetim Kurulunun Sorumluluğu

Kooperatiflerde Yönetim Kurulunun Sorumlulukları


Yönetim Kurulu, kanun ve anasözleşme hükümleri içinde kooperatif faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organıdır.

Yönetim kurulu üyeleri kooperatif işlerinin görülmesinde gereken titizliği göstermeye ve kooperatifin başarısı ve gelişmesi için bütün gayretini sarf etmeye zorunludur. Gereken titizliği göstermedikleri takdirde kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumlu olmaktadır. Bu sorumluluk kooperatife, ortaklara ve üçüncü şahıslara karşı şahsi sorumluluk şeklindedir (KK.md.62).Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğunun hukukî müeyyidesi, verdikleri zararı tazmin etmektir.

Yönetim Kurulu üyeleri görevlerini kooperatifin bir nevi mümessili olarak ifa ettiklerinden üçüncü kişilerle yapmış oldukları muamele ve sözleşmelerden dolayı şahsen sorumlu olmazlar.(Koop.K.m.98;TK:m.336/I). Sorumlu olan kooperatif tüzel kişiliğidir. Bu sebeple idarecilerin kooperatif işlerini görürken işlemiş olduğu haksız fiilden dolayı dahi kooperatif tüzel kişiliği sorumludur (Koop.K.m.59/III).

Kanun ve anasözleşmenin kendilerine yüklediği görevleri, kusurları nedeniyle yerine getirmemeleri halinde; kooperatifle aralarındaki sözleşmenin ihlâli söz konusu olduğundan, yönetim kurulu üyelerinin kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumlu tutulmuşlardır. (Koop.K.m.62/III).

Yönetim kurulu üyeleri veya memurları, kasıtları bulunsun veya bulunmasın, kusurlu bir hareketlerinden dolayı zarar meydana geldiği takdirde, şahsen sorumlu olmaktadır.

Bunların sorumluluğu cihetine gidilmesi için açık zararın meydana gelmiş olması yeterli değildir. Ayrıca zararın bir kusurdan hasıl olduğunun ispatı gereklidir. Bu hususun ispatı zararı iddia eden tarafa düşmektedir.

K.K.md.62/2 ‘ye, göre; Yönetim kurulu, kendi tutanakları ile Genel Kurul tutanaklarının, gerekli defterlerin ve ortak listelerinin muntazaman hazırlanmasından, tutulup saklanmasından ve işletme hesabıyla yıllık bilançonun kanuni hükümlere uygun olarak hazırlanıp incelenmek üzere denetleme kuruluna verilmesinden sorumludur.

Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluklarını düzenleyen KK.md.62′den başka KK.md.98 yollamasıyla TTK.md.336 uyarınca bu üyelerin müteselsil sorumluluğu da kuraldır.

 Kurulu Üyelerinin Sorumluluk Nitelikleri :

l)Kusurlu Sorumluluk
Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu kusura dayanan bir sorumluluktur. TTK.md.338 bir kusur karinesi getirmektedir;yani ortaklara verilen zararların yönetim kurulu üyelerinin kusurlu davranışlarının sonucunda meydana geldiği asıldır; Yönetim kurulu üyeleri kusursuz olduklarını ispat etmedikçe kusurlu sayılırlar.

2)Sözleşmeden Doğan Sorumluluk
Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu akdî nitelik taşır.Yönetim kurulu Üyelerinin kanun veya sözleşmenin kendilerine yüklediği görevleri gereği gibi yerine getirmemeleri ortaklar ile aralarındaki sözleşmenin bir ihlâlini teşkil eder.

3)Müteselsil Sorumluluk
Yönetim kurulu üyeleri, yönetim kuruluna kurul olarak verilmiş olan görevlerin ihlâli nedeniyle müteselsilen sorumlu tutulmuşlardır (KK.m.98;TTK.m.336).Yöneticiler için öngörülen teselsül, tam teselsüldür.Yani,davacı sorumlu yöneticilerin kusur derecesine bakılmaksızın tazminatın tamamını birinden veya hepsinden talep edebilir.

 Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluk Şekilleri ve Bu Şekiller Kapsamındaki Sorumlulukları nelerdir?

Yönetim kurulu, kurul halinde birlikte çalışan bir organdır. K.K.m.98 TTK.m.336,346,392/son ve 433′üncü maddelerde düzenlenen hallerde yönetim kurulunun sorumluluk şekli “müteselsil”dir. Bu haller dışında kalan durumlarda ise, hukuki sorumluluk şekli “şahsi” sorumluluktur.

l)Yönetim Kurulu Üyelerinin Müteselsil Sorumluluk Halleri :

A) Ödemelerin Doğru Olmamasından Doğan Sorumluluk :
Yönetim kurulu üyeleri, ortakların yüklendikleri ortaklık paylarının zamanında ödenmemesini istemek, takip etmek ve ortaklık paylarının ödenmesi ile ilgili kayıtların doğru olmasına itina göstermekle görevlidir.
Pay bedellerine mahsuben yapılan ödemelerin doğru olmamasına bağlı olarak bir zararın doğması halinde, yönetim kurulu üyeleri meydana gelen zararları tazminle yükümlüdür.

Bu duruma göre;

i) Herhangi bir ortak pay bedelini ödemediği halde ödemiş gibi gösterilmişse, ödenmeyen kooperatif alacağı için yönetim kurulu üyeleri müteselsilen sorumlu olurlar,

ii) Yönetim kurulu aktifteki varlıkların değerini fazla göstermek amacıyla taahhüt olunan sermayenin büyük bir kısmını ödenmiş göstermek suretiyle üçüncü kişileri yanıltabilir. Bu davranış dolayısıyla ortakların veya üçüncü kişilerin zarara uğramalarına sebep olursa,yönetim kurulu üyeleri zararı ödemede müteselsilen sorumludur.

B) Dağıtılan ve Ödenen Gelir-Gider Farkının Gerçek Olmamasından Doğan Sorumluluk :

Kooperatifler tarafından dağıtılan müspet gelir-gider farkının gerçek olması sağlanmak istenmiştir. Gerçek müspet fark (gelir farkı) yıllık bilançoya göre hesap edileceğinden, bilançonun bilanço ilkelerine uyularak ve usule uygun olarak hazırlanmış olması lâzımdır.Yönetim kurulunun gelir gider farkı dağıtımında, kanun ve ana sözleşme hükümlerini göz önünde bulundurması gerekir.

Dağıtılan müspet gelir farkı “gerçek değilse” yahut “usulüne uygun dağıtılmamışsa” yönetim kurulu üyeleri, bundan doğan zararlardan müteselsilen sorumludur.

C) Kanunen Tutulması Gereken Defterlerin Mevcut Olmaması veya intizamsız Bir Suretle Tutulmasından Doğan Sorumluluk :

Kooperatifler, kanunen tutulması gereken defterlerle (yevmiye defteri, defter-i kebir, karar defteri, ortak defteri) ile kooperatif işletmesinin mahiyet ve öneminin gerektirdiği diğer bütün defterleri tutmakla yükümlüdürler (TTK.m.66). Bu yükümlülük yönetim kuruluna aittir. Yönetim kurulu, kusuru memur ve müstahdemlere yükleterek bu sorumluluktan kurtulamaz.

Ticari defterlerin kısmen veya tamamen mevcut olmamasından yahut kanuna uygun olarak tutulmamasından veyahut saklanması mecburi olan defter ve kâğıtların gereği gibi saklanmamasından doğacak zararlardan yönetim kurulu üyeleri sorumludur (TTK.m.67/11).

Defterlerin hiç olmaması veya kanuna uygun şekilde tutulamamasından kuruluşun iki şekilde zarar görmesi söz konusu olabilir :

i) Defterlerin kooperatif lehine delil olarak kullanılmamasından doğan zarar tazmin edilir.

ii) Vergi Usul Kanunundan doğan ve doğrudan doğruya kooperatif tüzel kişiliğinden alınan usulsüzlük cezasının tazmini gerekir. Vergi Usul Kanununa göre (md.33), tüzel kişilik adına verilen vergi cezası, sorumluluğu olan yönetim kurulu üyelerine tazmin ettirilir.

D) Genel Kurul Kararlarının Sebepsiz Olarak Yerine Getirilmemesinden Doğan Sorumluluk :

Kooperatiflerde icra organı yönetim kuruludur. Bu sıfatla genel kurul kararlarının icrası da yönetim kuruluna düşer. Yönetim kurulu üyeleri, genel kurul kararlarını geciktirmeksizin ve kararın gereklerine uygun şekilde icra etmekle yükümlüdür; aksi davranış sorumluluk nedenidir. Ancak bu ilke sadece genel kurulun sıhhatli kararları için geçerlidir. Yönetim kurulu üyeleri, icrası söz konusu olan kararı sıhhat yönünden incelemek zorundadırlar. Sakat kararları icra etmekten kaçınmaları gerekir. Sakat kararların yerine getirilmemesi değil, tam aksine icra edilmesi sorumluluk doğurur. Buna göre yönetim kurulu üyeleri sakat bir genel kurul kararını icradan kaçınabilir ve bu nedenle sorumlu tutulamaz. Zira kararın sakatlığı, icradan kaçınmak için KK.m.53 kapsamında haklı bir sebep teşkil eder.

II) Yönetim Kurulu Üyelerinin Şahsi Sorumluluk Halleri :

Kuruluştaki Yolsuzlukları Araştırmadan Doğan Sorumluluk :

Kanunumuz kuruluş muamelelerinin usulü dairesinde yapılmış olmasına önem vermiş ve kuruluş muamelelerinde yolsuzluk bulunup bulunmadığını araştırmak görevini ilk yönetim kuruluna heyet olarak değil, ferden yüklemiştir.

Yönetim kurulu üyelerinin, kooperatifin kuruluş işlemlerini yürütürken özen göstermek ve iyi bir surette hareket etmek zorunda olduğu Kuruluş işlemleri ile ilgili usulsüzlükler ve cezai müeyyideleri nelerdir?

Yönetim kurulu üyeleri, kooperatifin kuruluş işlemlerini yürütürken özen göstermek ve iyi bir surette hareket etmek zorundadır.

Kuruluş işlemleri arasında:

l) Belgelerin doğru olmaması;

2) Sermaye hakkında yanlış beyanlarda bulunulması;

3) Mal cinsinden sermemeye değer biçilmesinde hile yapılması;

4) Bir işletmenin veya bazı ayınların devir alınmasında usulsüzlük:
gibi hususlarda yolsuz işlem yapılabileceği düşünülmüş ve bunlar için ayrıca cezai müeyyideler öngörülmüştür.

1) Kuruluştaki Belgelerin Doğru Olmaması:

Kooperatif taahhüt sermayesinin 1/4′ünün ödendiğine dair banka mektubunun veya tutanağın ve aynî sermayeye değer biçilmesi için genel kurul toplanmış ise bilirkişi raporu ile bu toplantıya ait tutanakların gerçeğe uygun olarak düzenlenmemiş olması halinde, doğan zararlardan kurucularla bu belgelerin düzenlenmesine iştirak edenler müteselsilen sorumludur ve haklarında TCK.m.350 hükmü uygulanır (KK.m.98àTTK.m.305)

2) Sermaye Hakkında Yanlış Beyanlar :

Sermaye taahhüt olunmamış iken taahhüt olunmuş gibi gösterilmesi (örneğin; gerçekte olmadığı halde yüz pay taahhüt edilmiş gösterilmesi) veya sermaye karşılığı kanun hükümleri gereğince ödenmemişken ödenmiş gibi gösterilmesi halinde bu fiilde bulunanlarla, kurucular ve bunların fiiline iştirak edenler müteselsilen sorumludur (TTK.306).

3) Mal Cinsinden Sermayeye Değer Biçilmesinde Hile :

Mal Cinsinden sermaye konulmuşsa, bunlara değer biçilmesinde hile kullanan kurucularla bu fiilde kendilerine iştirak edenler, kooperatifin uğradığı zararı müteselsilen tazmin ile yükümlüdürler (TTK. M 307).

4) Bir İşletmenin veya Bazı Malların Devir Alınmasında Usulsüzlük :

Devir alınması kararlaştırılan bir işletmeye veya bazı mallara değer biçilmesinde hile kullanan kurucularla bu fiilde kendilerine iştirak edenler, kooperatifin bu yüzden uğrayacağı zararı müteselsilen tazmin ile yükümlüdür. Ayrıca haklarında TCK.md.343 hükmü uygulanır. Soru-83 İlk Yönetim Kurulu Üyelerinin başkaca bir sorumluluğu var mıdır? Cevap-83 Evet. İlk yönetim kurulu üyeleri kooperatiflerin kurulmasında yolsuzluk olup olmadığını araştırmakla yükümlüdür. Bu hususta ihmalleri görülür ve kuruluştaki yolsuzluktan hasıl olan zarar kuruculardan alınmamış olursa, yönetim kurulu üyeleri müteselsilen sorumlu olurlar. Ayrıca CK.m.230 hükümlerine göre cezalandırılırlar (TTK.m.308).

Yönetim Kurulu Üyelerinin Müdürlerin Sebebiyet Verdikleri Zararlardan Doğan Sorumluluğu var mıdır?

Yönetim kurulu üyelerinin, kooperatif müdürlerinin sebebiyet verdikleri zararlardan dolayı sorumlu olmayacakları kuralı benimsenmiştir (TTK.md.346).

Ancak Yönetim Kurulu üyeleri, müdürlerin sebep oldukları zararlardan üç halde sorumlu tutulabilir. Bunlar:

l)Ehil müdür tayin etmemek
2)Zararlı işlere müsamaha göstermek
3)Yetki dışı izinler vermek

1)Ehil müdür tayin etmemek
Yönetim kurulu, müdür seçme hususunda dikkatli, basiretli ve gayretli olmalıdır. Ehil müdür tayin edemezlerse kendileri sorumlu duruma düşerler (TTK.346).

2)Zararlı işlere müsamaha göstermek
Yönetim kurulu, kooperatifi idare ve temsil eden organ olması sebebiyle, yönetim ve temsil haklarının tamamını üyelerden birine veya müdürlere bıraksa bile (KK.md.53) kooperatif işlerine nezaret zorundadırlar. Müdürler yönetim kurulunun gözetimi altında faaliyette bulunurlar. Bu gözetimin icabı olarak müdürün zararlı davranışlarına müsahama gösterilmemesi lâzımdır. Aksi takdirde yönetim kurulu müteselsilen sorumlu olur.

3)Yetki dışı izinler vermek
Genel kurulun görevleri arasında saklı tutulan veya kanun ve anasözleşme ile başka organa devri mümkün olmayan hususların yönetim kurulu tarafından müdürlere gördürülmesi, sorumluluğu ortaya çıkarabilmektedir.

Her üç halde de sorumluluk müteselsil bir sorumluluktur.Bu sorumluluk dolayısıyla dava hakkı sadece kooperatife aittir. Bu konulardaki kusura iştirak etmediği sabit olan üye sorumlu olmaz.  

Yönetim Kurulu Üyelerinin Kooperatifin İflasından Doğan Sorumlulukları nasıldır?

Kooperatifin iflası halinde bunun neticeleri sadece kooperatif tüzel kişiliğine aittir. Yönetim kurulu üyeleri şahsi kusurları olmadıkça bundan dolayı sorumlu tutulamazlar. Yönetim kurulu üyeleri sadece kooperatif alacaklılarına karşı, iflasın açılmasından önceki son üç yıl içinde her ne nam altında olursa olsun hizmetlerine karşılık olarak da olsa münasip ücreti aşan şekilde aldıkları miktarları, gelir-gider farkı olarak haklarından fazla aldıkları miktarları ve almamaları gerektiği halde aldıkları paraları geri vermekle yükümlüdür (TTK.md.474). 

Haksız Rekabet Halinde Sorumluluk nasıldır?  

Kooperatife ait işlerin görülmesi sırasında bir haksız fiil işlenirse, öngörülen ceza hükümleri, kooperatif namına hareket etmiş veya etmesi gereken organın üyeleri veya ortaklar hakkında uygulanır. Şu kadar ki; para cezası ve masraflardan tüzel kişi bu gerçek kişilerle birlikte müteselsilen sorumlu olur (TTK.md.65).

Yönetim Kurulu Üyelerinin Kanun ve Anasözleşme İle Verilen Diğer Görevleri Yapmamalarından Doğan Sorumlulukları nedir?

Yönetim kurulu üyeleri, kanun ve ana sözleşmenin kendilerine yüklediği diğer görevleri kasten veya ihmal neticesi yapmamalarından dolayı doğacak zararlardan müteselsilen sorumludurlar (TTK.md.336).

Bu görevlerden biri, bir yönetim kurulu üyesine bırakılmış ise sorumluluk ilgili üyeye yükletilir. Bu takdirde o işlemden dolayı müteselsil sorumluluk söz konusu olmaz.  

Üst Kuruluşlar Tarafından Verilen Talimatlara Uymamadan Doğan Sorumluluk nedir?

 Sorumluluğun derecesi anasözleşmede gösterilmek üzere, üst kuruluşlar tarafından verilen talimatlara uyulmamasından doğan zararlardan dolayı yönetim kurulu müteselsilen sorumludur.

 Özel Kanunlarla Konulan Yükümlülüklere Uymamadan Doğan Sorumluluk Nedir?

 a)1475 sayılı İş Kanununda öngörülen hususların yerine getirilmemesi halinde işveren veya vekilleri hakkında para cezası hüküm olunur (md.97-101).

b)212 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre; vergi kanunları gereği vergi borcu olan kooperatifin yönetim kurulu üyelerinin ödemeleri kasıt veya ihmalleri nedeniyle yerine getirmemeleri yüzünden kooperatif varlığından tamamen veya kısmen alınmayan vergi alacakları, kanunî ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınır. Yönetim kurulu üyeleri bu suretle ödedikleri vergiler için asıl mükellef olan kooperatiften talepte bulunabilirler.  

Yönetim kurulu üyelerinin münferiden sorumlu oldukları haller nelerdir?  

Yönetim ve Temsil Yetkisi İle Görevlendirilen Üyenin Sorumluluğu

Kooperatifin yönetim ve temsilinin üyelerden birine bırakılması mümkündür. Bu takdirde (K.K.md.58) üyeler arasında müteselsil sorumluluk cari olmaz. Bu halde sorumluluk yetki verilen üyeye aittir (TK.m.336/III).

Yönetim kurulu üyelerine görev yükletilmesi iki halde söz konusu olabilir.

i)Görev ana sözleşmede isim belirtilmek suretiyle verilebilir.
ii)Ana sözleşmenin verdiği yetkiye göre genel kurul veya yönetim kurulu alacağı bir kararla görev verebilir,
Her iki halde de kendisine görev verilen yönetim kurulu üyesi üzerine aldığı işten sorumlu olur. 
 

Yönetim kurulu üyelerinin haksız fiillerinden dolayı sorumluluk nedir?  

Yönetim kurulu üyelerinin kooperatife ait görevleri yürütmeleri sırasında meydana getirdikleri haksız fiillerden doğan zararlardan kooperatif sorumlu tutulmuştur (Koop.K.m.59/11). Ancak, kooperatif haksız fiili işleyen yönetim kurulu üyesine karşı bu sebeple doğan tazminat borcundan dolayı rücu hakkına sahiptir (BK,m.55/11).

Her yönetim kurulu üyesi bu şekilde münferiden sorumludur. Şayet haksız fiil müştereken işlenmişse bu takdirde bunlar müteselsilen sorumlu olurlar.

Genel Kurulda oy hakkını kullanma yasağına uymamaktan doğan sorumluluk nedir?

 Yönetim kurulu üyelerinin şahsi menfaatlerini veya onların usul ve füruundan biriyle eşi ve üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sihrî hısımlarının menfaatlerini ilgilendiren hususların müzakeresine katılmaları yasaklanmıştır (TTK.m.332;349).

Bu gibi durumlarda ilgili yönetim kurulu üyesi durumunu bildirip zapta yazdırmak zorundadır.

Genel Kurulda oy hakkını kullanma yasağı kooperatif yönetim kurulundaki temsilcilerinin toplantılara katılmamasını ve oy kullanmamasını da kapsar.

Bu hüküm aykırı hareket eden üye, ilgili olduğu işlem yüzünden kooperatife vereceği zararı tazminle yükümlüdür (TTK.m.332/11).Tazminat davasının kooperatif tarafından açılması gerekir.  

Kooperatifin çalışma konularına giren konularda ticaret ve komisyonculuk yapma yasağına uymamaktan doğan sorumluluk nedir?

Yönetim kurulu üyeleri, ana sözleşmede gösterilen kooperatif çalışma konusuna giren işlerden birini kendisi veya başkası namına bizzat veya dolayısıyla yapabilmesi için genel kuruldan izin alması gerekmektedir (TTK.m 334).

Üyeler, ister temsil yetkisine haiz bulunsunlar ister bulunmasınlar, gerek doğrudan gerekse dolayısıyla veya üçüncü kişinin mümessili sıfatıyla hareket ederek kooperatif konusuna giren bir işi genel kurul kararı olmadıkça yapamazlar.Buna aykırı davranan üye kooperatifin doğan zararını tazminle yükümlüdür.

Rekabet yasağına aykırılıktan doğan sorumluluk nedir?

 Yönetim kurulu üyeleri, genel kurulun müsaadesini almaksızın kooperatifin çalışma konusuna giren ticari bir muameleyi yapamayacağı gibi, aynı konuda faaliyet gösteren ticari bir işletmeyi de işletemez. Aynı nevi muamele yapan bir şirkete sınırsız sorumlu ortak olarak giremez.(TTK. m,335), Bu yasağa aykırı davranan ortağın sorumluluğu münferittir.

Rekabet yasağına uyulmaması halinde kooperatif:

i)Tazminat istemek,
ii)Yapılan muameleleri kooperatif namına yapılmış addetmek,
iii)Üçüncü kişiler hesabına yapılan mukavelelerden doğan menfaatlerin kooperatife aidiyetini talep etmek, haklarında birini tercih etmeye yetkili bulunmaktadır (TTK.m.335). 
 

Yanlış beyanlardan doğan sorumluluk nelerdir?  

Yönetim kutulu üyelerinden biri, kooperatifin mevcut durumunu, yayın, reklâm, hile veya türlü şekillerle olduğundan başka biçimde göstermek suretiyle (meselâ,faaliyet konusu,gelir durumu veya olmadığı halde başka kooperatif ve teşekküllerle ilişkisi bulunduğu hakkında üçüncü kişileri aldatıcı mahiyetteki beyanları ile) üçüncü kişileri zarara sokmuşsa bu zarardan şahsen sorumludur. Davayı, aldatılan üçüncü kişi açar.

3476 sayılı Kanunda yapılan değişiklikle, Koop. K.m.59′a ilâve edilen fıkraya göre “tanıtmak ve ortak kaydetmek amacıyla yapılacak ilân, reklam ve açıklamalar, eksik ve gerçeğe aykırı olamayacağı gibi,yanıltıcı bilgi ve unsurlar taşıyamaz. “Buna aykırı hareket, edilmesi özel surette cezai müeyyideye bağlanmıştır (Koop. K.Ek.m.2/1).  

Usulsüz işlemleri denetleme mecburiyetine uymamaktan doğan sorumluluk nelerdir?

 Kooperatifi ilk yönetim kurulu üyeleri, kooperatif kuruluşuna ait işlemlerde bir yolsuzluk olup olmadığını araştırmak zorundadırlar.Bu hususta ihmalleri anlaşılırsa ve bu yüzden hasıl olan zarar karşılığı kuruculardan alınmamış bulunuyorsa,inceleme işini ihmal eden yönetim kurulu üyeleri müteselsilen sorumlu olurlar ve haklarında CK.m.230 uygulanır.

Yeni seçilen veya tayin edilen yönetim kurulu Üyeleri seleflerinin (kendilerinden önce gelenlerin) belli olan yolsuzluklarını denetçilere bildirmekle yükümlü tutulmuşlardır.

Yönetim kurulu üyeleri, kural olarak,kendi faaliyet dönemine ait işlemlerden sorumlu olmakla beraber bir önceki dönemde çalışan üyelerin belli yolsuzluklarına muttali olduğu zaman bunu denetçilere bildirmek zorundadır.Yolsuzluğu öğrendiği halde denetçilere haber vermezse bu defa kendisi de aynen selefinin sorumluluğuna iştirak etmiş olur.

 

Sır saklama yükümlülüğüne uymamanın sorumluluğu nedir?

Yönetim kurulu üyeleri, her ne suretle olursa olsun öğrenmiş oldukları kooperatife ait iş sırlarını, sonradan ortaklık sıfatını kaybetmiş olsa dahi daima gizli tutmak zorundadırlar.

Sır saklama yükümlülüğüne aykırı davranan ortak, meydana gelecek zararlardan kooperatife karşı sorumludur (Koop.K.m.25;TTK.m.363). Tazminat davası kooperatif tarafından zarara sebebiyet veren yönetim kurulu üyesine karşı açılır.

Ayrıca herhangi bir zarara uğramasa dahi kooperatifin şikâyeti halinde bir yıla kadar hapis veya ağır para cezasıyla veya her ikisiyle birlikte cezalandırılır.

 Diğer hallerde şahsi sorumluluk nasıl olur?

 Yönetim kurulu üyeleri kasten veya ihmal ile yönetim kurulu toplantılarına iştirak etmezlerse sorumlu tutulabilir (TTK.m.336).

Ayrıca; Yönetim Kurulu Üyeleri tedbirli yönetici(basiretli iş adamı) gibi davranmak zorundadırlar. Tedbirli bir yönetici gibi hareket etmedikleri takdirde husule gelen zararlardan sorumludurlar.(TTK. md20)

 Cezai sorumluluk söz konusu olan haller nelerdir?

A)Tescil ve İlân Muamelelerini İfa Etmemenin Sorumluluğu

Ticaret siciline ilişkin olarak getirilen yükümlülükleri yerine getirmeyen kooperatif yöneticileri sorumlu olurlar.
a)Tescil mükellefiyetlerini yerine getirmeme Kanunumuz esas itibariyle kanunda ayrıca tasrih edilmedikçe, kötü niyet mevcut olmayan hallerde, tescil mecburiyetini yerine getirmemeyi bir suç olarak kabul etmemiştir.

Ticari işletmenin, şubenin ve ticaret unvanının tescilinin yapılmaması suiniyet olmasa bile suç sayılmıştır (TTK.m.53/II).
 

b)Tescil mükellefiyetinin sicil memurunun davetine rağmen yerine getirilmemesi

Tescil mükellefiyetinin yerine getirilmemesi doğrudan doğruya suç sayılmaz. Ancak böyle bir hal, sicil memuruna, mükellefiyetin yerine getirilmesi hususunda davet hakkı verir (TTK.m.53).

Memurca bildirilen süre içinde tescil talebinde bulunmayan ve imtina sebeplerini de bildirmeyen kimse, sicil memurunun teklifi ürerine, sicilin bağlı olduğu mahkeme kanalıyla para cezasına mahkum edilir.

c)Suiniyetle gerçeğe aykırı beyanlarda bulunma Tescil ve kayıt için suiniyetle hakikate aykırı beyanda bulunanlar, ceza mahkemesi tarafından,ağır para cezasına veya hapis cezasına yahut bunlardan her ikisine birden mahkum edilebilir.Hakikate aykırı tescilden dolayı zarar görenlerin tazminat hakları saklıdır (TTK.m.40/I).

d)Ticaret unvanına ilişkin yükümlülüklere uymamanın sorumluluğu
Kooperatif tüzel kişiliği ticaret unvanı kullanmak mecburiyetindedir. Bu hükme riayet etmeyenler TTK.m.40/1′a göre cezalandırılır. 
 

Kooperatif yönetim kurulu üyelerinin devlet memurları gibi cezai sorumlulukları var mıdır? Nelerdir?

 Koop.K.m,62/III de,yönetim kurulu üyelerinin suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle para ve malları, bilanço, tutanak, rapor ve başka evrak.defter ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolaya, devlet memurları gibi ceza görürler hükmü getirilmiştir.

Yönetim kurulu üyeleri, temsil yetkisine sahip olsunlar veya olmasınlar devlet memurları gibi ceza görürler. Devlet memurları hakkında uygulanan, zimmet, ihtilas, evrakta sahtecilik ve vazifeyi suiistimal ve vazifeyi ihmal suçları, kooperatif memurları ve yönetim kurulu üyeleri hakkında da uygulanabilecektir.

Cezayı gerektiren bir suç işlendiği zaman, suçun ihbarı genel hükümlere tâbidir. Kooperatif yönetim kurulu üyeleri ve memurları sadece ceza tatbikatında memur sayılmışlardır. Bunlar hakkında Memurun Muhakematı Kanunu hükümleri uygulanmaz.

 Kooperatif yönetim kurulu üyeleri için özel cezai hükümler nelerdir?

 Kooperatifler kanununa 3476 sayılı kanun ile getirilen hükümlere göre;

i)Yapı kooperatiflerinde genel kurulca belirlenen ortak sayısının üzerinde ortak kaydedilmesi (Koop,K.m.8/III);

-Haklarında alınan çıkarma kararı kesinleşmeyen ortaklar yerine yeni ortak alınması (Koop.K.m.56/VI);

-Genel kurulca belirlenen aylık ücret,huzur hakkı,risturn ve yolluk dışında herhangi bir ad altında menfaat sağlanması (Koop.K.m-56/VI);

-Kooperatiflerce alınması kararlaştırılan gayri menkullerin alımının,tapu devri veya tapuya şerh verdirilerek bir satış vaadi sözleşmesi ile yapılmaması (Koop.K.m.59/IV);

-Genel kurulun devredilmeyen yetkilerinin kullanılması (Koop.K.m.59/VIII) hallerde,yönetim kurulu üyeleri fiilin önem ve mahiyetine göre üç aydan iki yıla kadar, hapis ve ağır para cezasıyla cezalandırılırlar (Koop.K.Ek,m.2/1). Öngörülen hapis cezaları paraya çevrilemez.

ii)Genel kurulun süresi içinde toplantıya çağrılmaması (Koop.K.m.43) Kooperatif unvanına kamu kurum ve kuruluşlarının isimlerine yer verilmesi (Koop.K.m.2/IV); ortaklar ile ortak olmak için müracaat edenlerin, anasözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarının araştırılmaması (Koop,K,m.8/II); denetçilere defter ve belgelerin gösterilmemesi ve istenilen bilgilerin verilmemesi (Koop.K.m.66/11); ana sözleşmede gösterilen ortaklıktan çıkarılma sebepleri dışında bir nedenle ortak çıkarılması (Koop.K.m.16/1); denetim sonuçlarına göre ilgili bakanlıklarca verilecek talimatlara uyulmaması (Koop.K.m.90/III) hallerinde, yönetim kurulu üyeleri fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve ağır para cezası ile cezalandırılırlar (Koop,K.Ek.m.2/11).

Öngörülen hapis cezası paraya tahvil edilemeyecektir.

 Sorumluluğun şartları nelerdir?

Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluk davası için şartlar, “Kusurlu Hareket Etmek” ve “Zarara Sebebiyet Vermek “tir.

l)Kusurlu Hareket Etmek

İdarecilerin sorumluluğu kusurdan doğan bir sorumluluktur. Kusurlu olmadığını ispat eden üye sorumlu olmaz. Yönetim kurulu üyeleri kanunun veya ana sözleşmenin kendilerine yüklediği görevleri kasten veya ihmal sonucunda yapılmamasından sorumludurlar.

2)Zarara Sebebiyet Vermek

Sorumluluk davasının söz konusu olabilmesi için idarecilerin kusurlu hareket etmeleri halinde ortada bir zarar da bulunmalıdır.

Digg This
Reddit This
Stumble Now!
Buzz This
Vote on DZone
Share on Facebook
Bookmark this on Delicious
Kick It on DotNetKicks.com
Shout it
Share on LinkedIn
Bookmark this on Technorati
Post on Twitter
Google Buzz (aka. Google Reader)

One thought on “Yönetim Kurulunun Sorumluluğu

  1. Yönetim Kurullarının uygulama hatasının 20-25 yıl sonra değişen bir kanunla ortaya çıkması ve 1/3 üyenin ileride gerçekleşmesi olası bir doğa olayı ile telafisi mümkün olmayan bir zarara uğraması durumunda sorumluluğu ne olacak.Şöyle ki;
    İnşatların yapım aşamasında ruhsat ve eklerine aykırı hareket ile ruhsat alımını 2981 sayılı kanun kapsamına girmesine neden olan ve Kıyı Kanunu kapsamında kazanılacak haklardan mahrum bırakılarak üyelere verilen zararlardan kim sorumlu olacak.Üyelere teslim ettiği konutların 1/3 , sorumlu belediyece yapılan Nazım İmar Planında GÜNÜBİRLİK TESİS ALANI ilan edilen konut sahiplerine karşı kim sorumlu .Açıklarsanız memnun olurum.Sayglılar…

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak.

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>