Yönetim Kurulu Üyelerinin Azalması Halinde Ne Yapılır ?

Yedek üyelerle birlikte yönetim kurulunun toplantı nisabını tamamlayamaması  halinde ne yapılmalıdır ?

1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 55.maddesinin 2.fıkrasında; “Yönetim kurulu en az üç üyeden kurulur. Bunların ve yedeklerinin kooperatif ortağı olmaları şarttır” hükmüne yer verilmiş, anılan Kanunun 56.maddesinin 2.fıkrasında; “Üyelik şartları denetçiler tarafından araştırılır. Bu şartları taşımadıkları halde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir” denilmektedir.

Öte yandan, Konut Yapı Kooperatifi Örnek Anasözleşmesinin 47.maddesinde; “Yönetim kurulu üyeleri, istifa etmek suretiyle her zamana çekilebilir. Herhangi bir sebeple yönetim kurulu üyeliğinin boşalması halinde, yönetim kurulunca aldıkları oy sayısına göre yedek üyeler çağrılır. Eşit oy alanlar arasında kura çekilir. Yönetim kurulu toplantı nisabını kaybederse boşalan yönetim kurulu üyeliklerine denetim kurulu tarafından geciktirilmeksizin yeteri kadar yedek üye çağrılır. Yedek üyelerle de yönetim kurulunun tamamlanamaması halinde, eğer yönetim kurulu toplantı nisabını kaybetmemişse, T. Ticaret Kanununun 315 nci maddesinin birinci fıkrasına göre hareket olunur. Yönetim kurulu toplantı nisabının altına düşmüşse, denetim kurulu tarafından seçimler yapılmak üzere derhal genel kurul toplantıya çağrılır.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan hükümler çerçevesinde Genel Kurulda seçilen listede yer alan üç asıl üyeden oluşan yönetim kurulunun iki üyesinin istifa etmesi ve yönetim kurulu toplantısı için gerekli olan nisabın temin edilememesi, Genel Kurulun olağanüstü toplantıya çağrılmasını gerektirmektedir.

Eğer Ana sözleşmede Yönetim Kurulu toplantı nisabı için “Yarıdan bir fazlası” denilmemiş, yarıdan fazlası denilmişse, 3 kişilik Yönetim Kurulundan 1 üye istifa ederse, kalan 2 üye toplantı yaparak ilk yedeği Yönetim Kuruluna alırlar. Eğer Yönetim Kuruluna alınacak Yedek üye de kalmadı ise; Kooperatifler Kanunun 98. maddesindeki “ Bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki Anonim Şirketlere ait hükümler uygulanır” hükmü gereğince; TTK nun aşağıdaki 315. maddesi uygulanır.

6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu:

Madde 315 - 275 inci madde hükmü mahfuz olmak üzere bir azalık açılırsa idare meclisi kanuni şartları haiz bir kimseyi geçici olarak seçip ilk toplanacak umumi heyetin tasvibine arz eder. Bu suretle seçilen aza umumi heyet toplantısına kadar vazifesini yapar.

Bu hükme göre derhal yapılacak olağanüstü Genel Kurula kadar Yönetim Kurulu üyeliğine ortaklardan birisi getirilir ve durum Genel Kurula sunulur.

KOOPERATİFLERDE YÖNETİM KURULU ÜYELİĞİNİZ AZALMASI HALİNDE NE YAPILIR ?

3 kişiden kurulmuş olan Kooperatif Yönetim Kurulunun Toplantı nisabı için Kooperatif Ana sözleşmesine bakılır.

Eğer “ Yarıdan bir fazlası” denmiş ise  toplantı nisabı 3 kişidir.  2 kişi değil. Bu sebeple 3 kişilik Yönetim Kurlu 2 kişi ile toplanıp karar alamaz. 1 kişi istifa eder veya başka sebeple yönetim Kurulu üyeliğinden ayrılırsa Yönetim Kurulu toplanamayacağından; Denetçi yedeklerden ilk sıradakini çağırır. (KK Md.56/4) (*), Bu da yoksa derhal Genel Kurula gidilerek seçim yapılır.

Eğer kooperatif Anasözleşmesi “yönetim kurulu toplantıları yarıdan fazla üyenin katılmasıyla yapılır” deniyorsa, 3 kişilik Yönetim Kurulu için toplantı nisabı 2 kişidir. Bu durumda ayrılan üye için Yönetim Kurulu varsa Yedek çağırır. (KK Md.56/4), Yoksa; Koop. Kanunun 98 md (**)delaletiyle Türk Ticaret Kanunun 315. maddesi gereğince yönetim kurulu gerekli şartları taşıyan ortaklar arasından birini geçici olarak seçip ilk toplanacak genel kurulun onayına arz eder(TTK Md.363) (***)

Bu husus Yargıtay kararlarında şöyle geçmektedir:

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

Esas No: 2001 / 2366      Karar No:  2001 / 3127    Tarih :05/04/2001

……

Bu hususu düzenleyen TTK.nun 330/1. (Yeni Kanunda 363. madde. M.Deligöz)  maddesinde toplantı yeter sayısı, ana sözleşmede aksine hüküm olmadıkça yönetim kurulunun üye sayısının en az yarısından bir fazlası alınarak açıklanmıştır. oysa, davalı anonim şirket ana sözleşmesinin 8/5. maddesinde, 3 kişilik bir yönetim kurulu öngörülmemiş, en az 5, en çok ise 9 kişilik yönetim kurulu üyelerinin bu kurulda görev yapılabileceği öngörülmüştür. Keza, aynı maddede 5 kişilik yönetim kurulunun 3, 7 kişilik yönetim kurulunun 4 ve nihayet 9 kişilik yönetim kurulunun ise, 5 üyenin katılımı ile toplanabileceği kabul edilerek, TTK.nun 330/1. maddesinde (Yeni Kanunda 363. madde. M.Deligöz) öngörülen “yarıdan bir fazla” ilkesinden ayrılmıştır.
Davacı taraf, ana sözleşmenin bu hükmünün TTK.nun 330. maddesinin (Yeni Kanunda 363. madde. M.Deligöz) emredici hükmüne aykırı olduğunu ileri sürerek, batıl olması sebebiyle yönetim kurullarının ancak yasada öngörülen yeter sayı ile toplanabileceğini ileri sürmekte, davalı taraf ise, anılan yasadaki aksine sözleşme yapılabileceği hükmünden istifade ile ana sözleşmesinin bu hükmünün geçerli olduğunu savunmaktadır.
Bu durum karşısında, TTK.nun 330/1. maddesi (Yeni Kanunda 363. madde. M.Deligöz) hükmünün emredicilik asfı ile yine bu maddede yer alan “Esas mukavelede aksine hüküm olmadıkça” ibaresinin bu nitelikteki hükümle nasıl bağdaştırılacağının irdelenip, yorumlanmasını gerektirmektedir. Ne varki, bu inceleme ve yorum yapılırken bu madde sadece tek başına değil, anonim şirketlerde yönetim kurulu üye sayısını belirleyen aynı Yasanın 312. maddesi (Yeni Kanunda 359. madde – M.Deligöz) hükmü ile birlikte ele alınarak değerlendirilmesi zorunludur. Zira, bu kurulun oluşumunu düzenleyen anılan maddenin ilk fıkrasında, yönetim kurulunun en az, 3 kişiden oluşacağı belirtilerek bu husus açık ve emredici bir şekilde hükme bağlanmış bulunmaktadır. Bu durumda her iki hükmün birlikte değerlendirilmesinde, TTK. 330/1. maddesindeki (Yeni Kanunda 363. madde. M.Deligöz) emredicilik vasfının 3 kişilik yönetim kurulu bakımından öngörüldüğünün kabulü gerekmektedir. Diğer bir değişle, anonim şirket ana sözleşmesinde yönetim kurulu üye sayısı asgari olan 3 kişi olarak belirlenmişse, bunun aksine ana sözleşme de yapılamayacağından, toplantı yeter sayısının da yarıdan bir fazlası kuralı uyarınca 3 olacağı kuşkusuzdur. Böyle değil de, dava konusu uyuşmazlıkta olduğu gibi ana sözleşme ile yönetim kurulu üye sayısı 5,7 ve 9… kişi olarak belirlenerek TTK.nun 312. maddesinde (Yeni Kanunda 359. madde – M.Deligöz belirlenen asgari sayısının üzerine çıkıldığında, TTK.nun 330/1. maddesinde (Yeni Kanunda 363. madde. M.Deligöz)  öngörülen aksinin ana sözleşme ile kararlaştırılabileceği hükmünden yararlanılarak, toplantı yeter sayısının “yarıdan bir fazlası” ilkesine aykırı olarak çoğunluk, yani “yarıdan fazla” ilkesinin benimsenebileceğinin ve bu benimsemenin emredici hükme aykırılık teşkil etmeyeceğinin kabulü şirketler uygulamasında şirketin çalışabilirliği bakımından menfaatler dengesine uygun düşeceği gibi, yine şirketler hukukundaki ana prensip olan “çoğunluk kararı ile yönetilme” ilkesine de ters düşmeyecektir. Zira, bir ana sözleşme ile değiştirilemeyecek olan emredici husus, şirketin çoğunlukla yöneltilmesine ilişkin ana kuraldır. Davanın dayanağı olan ana sözleşmede ise bu emrediciliğe aykırı bir hüküm bulunmamaktadır.

O halde, yukarıda açıklanan ilkelere uygun olarak kurulan mahkeme kararına yönelik yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

Esas No :  2001 / 5039   Karar No:  2001 / 7877   Tarih :  15/10/2001

……

SS.Eyko Arsa ve Konut Yapı Kooperatifinin yönetim kurulu 5 kişiden oluşmakta olup, üç davacı da, anılan kooperatif yönetim kurulu üyeleridir. 14.1.2001 tarihinde yapılan toplantıya, yönetim kurulu başkanı hariç 4 üye katılmış, gündem maddelerinin yazımından hemen sonra başkan vekili K. B. toplantıyı terk etmiştir. K. B., kararların alındığı sırada toplantıda hazır bulunmamaktadır. Dava konusu toplantıda, kooperatif yönetim kurulu 3 üye ile toplanıp, hazır bulunanların tümünün olumlu oyu ile karar almıştır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nda yönetim kurulunun toplantı ve karar yeter sayısı hakkında özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu durumda aynı Yasa’nın 98. maddesi yollaması ile TTK.nun 330. maddesinin (Yeni Kanunda 363. madde. M.Deligöz) uygulanması gerekmektedir. TTK.nun 330. (Yeni Kanunda 363. madde. M.Deligöz) maddesinde aynen “Esas mukavelede aksine hüküm olmadıkça idare meclisinin karar verebilmesi için, azaların en az yarısından bir fazlasının hazır olması şarttır. Kararlar, mevcut azaların ekseriyetiyle verilir.” Anasözleşmede özel düzenleme olması halinde, anasözleşme hükmünün uygulanması gerekmektedir. Kooperatif anasözleşmesinin 45/2. maddesinde, yönetim kurulunun, en az yarıdan fazla üyenin katılımıyla toplanacağı ve kararların toplantıda hazır bulunanların çoğunluğu ile alınacağı yazılıdır. Kooperatif anasözleşmesindeki bu hükme göre, 5 üyeli yönetim kurulunun 3 üye ile toplanması ve 2 üyenin oyu ile karar alması mümkündür. Dava konusu yönetim kurulu toplantısı da, 3 üyenin katılımı ile yapılmıştır. Kararlar da, katılanların tümünün olumlu oyu ile alınmıştır. Mahkemece, anasözleşmenin 45/2. maddesi hükmü gözetilmeden, yazılı gerekçe ile davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davacıların temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 15.10.2001 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

———————————————

(*)  KOOPERATİFLER KANUNU

Madde 56 -

Bu veya anasözleşmede gösterilecek diğer bir sebeple yönetim kurulu toplantı nisabını kaybederse, boşalan yönetim kurulu üyeliklerine denetim kurulu üyeleri tarafından gecikilmeksizin yeteri kadar yedek üye çağrılır.

———————————————

(**)  KOOPERATİFLER KANUNU

Madde 98 - Bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki Anonim şirketlere ait hükümler uygulanır.

———————————————–

(***) TÜRK TİCARET KANUNU

MADDE 363-(1) 334 üncü madde hükmü saklı kalmak üzere, herhangi bir sebeple bir üyelik boşalırsa, yönetim kurulu, kanuni şartları haiz birini, geçici olarak yönetim kurulu üyeliğine seçip ilk genel kurulun onayına sunar. Bu yolla seçilen üye, onaya sunulduğu genel kurul toplantısına kadar görev yapar ve onaylanması hâlinde selefinin süresini tamamlar.

———————————————-

(****) TÜRK TİCARET KANUNU

MADDE 359-(1) Anonim şirketin, esas sözleşmeyle atanmış veya genel kurul tarafından seçilmiş, bir veya daha fazla kişiden oluşan bir yönetim kurulu bulunur. Temsile yetkili en az bir üyenin yerleşme yerinin Türkiye’de bulunması ve Türk vatandaşı olması şarttır.

(2) Bir tüzel kişi yönetim kuruluna üye seçildiği takdirde, tüzel kişiyle birlikte, tüzel kişi adına, tüzel kişi tarafından  belirlenen, sadece bir gerçek  kişi de tescil ve ilan olunur;  ayrıca, tescil ve ilanın yapılmış olduğu, şirketininternetsitesinde hemen açıklanır. Tüzel kişi adına sadece, bu tescil edilmiş kişi toplantılara katılıp oy kullanabilir.

(3) Yönetim kurulu üyelerinin ve tüzel kişi adına tescil edilecek gerçek kişinin tam ehliyetli olmaları şarttır. Yönetim kurulu üyelerinin en az dörtte birinin yüksek öğrenim görmüş olması zorunludur. Tek üyeli yönetim kurulunda bu zorunluluk aranmaz.

(4) Üyeliği sona erdiren sebepler seçilmeye de engeldir.

Digg This
Reddit This
Stumble Now!
Buzz This
Vote on DZone
Share on Facebook
Bookmark this on Delicious
Kick It on DotNetKicks.com
Shout it
Share on LinkedIn
Bookmark this on Technorati
Post on Twitter
Google Buzz (aka. Google Reader)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak.

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>